Paranın bulunması önemli bir olaya tekabül etmektedir. Bu yüzden paranın bulunması insanlık açısından da en önemli olaylardan biri olmuştur.

Parayı Kim Buldu ?

Parayı ilk olarak Anadolu’da yaşamış kavimlerden biri olan Lidyalılar bulmuştur. Lidya kralı Alyattes tarafından ilk olarak paralar bastırıldı. Bu şekilde üretilmiş olan ilk madeni paralar ticarette kullanılmaya başlandı.

 

Para İlk Olarak Ne Zaman, Nasıl İcat Edilmiştir?

Para ilk olarak M.Ö 7. yüzyılda icat edilmiştir. Lidyalılar daha öncesinde alışveriş yaparken takas sistemini kullanıyordu. Takas ile birbirlerine mal alıp veriyorlardı. Daha sonra Lidya kralı tarafından madeni paraların basım emri verildi. Tarihte üretilen ilk madeni paralar gümüşten oluşan bir sikkeydi. Bu sikkeler birbirine eşit olacak şekilde üretilmişti. Aynı zamanda altın ile de bu madeni paralar basılmıştı. M.Ö Çin’de bıçak ve maya gibi ürünler ticarette takas karşılığı kullanılıyordu. Hal böyle olunca Lidyalılar da ticarette kullanılabilecek olan parayı icat etmiş oldu. Böylelikle, yavaş yavaş takas yöntemi ortadan kaldırıp tüm Devletler kendi paralarını basarak, yapılan tüm ticaretlerini para ile yapmaya başladılar.

TÜRKİYE’NİN İLK PARASI

Türkiye Cumhuriyeti’nde 5 Aralık 1927 tarihinde birinci emisyon grubunda E1 ilk banknotlarını tedavüle çıkarıncaya kadar, Osmanlı İmparatorluğu’ndan devralınan “Evrak-ı Nakdiye”ler kullanıldı.

E1 emisyon grubu banknotlar 1 Kasım 1928 tarihindeki Harf Devrimi’nden önce bastırıldığı için ana metinleri eski yazı ile yazıldı.

Zaman içerisinde artık sıfırlar atılarak ve renkler değişerek Ülkemizde en son 1 Ocak 2009 tarihinde yeni paralar yürürlüğe girmiştir.

ÜLKELERİN PARA BASMASI

Para basımı her Ülkenin kendi Merkez Bankasında gerçekleşir ve elindeki kaynak ve duruma göre kendi belirledikleri bir rakam üzerinde parayı basarlar. Para basmak (emisyon) işlemini ülkemizde Merkez Bankası kontrol eder ve parayı kafasına göre basamaz. Çünkü devletler, dolaşıma para sokabilmek için bir karşılık göstermek durumundadır. Yani para basabilmek için, elinizde (hazinenizde) altın rezervi olması gerekir. Diğer Ülkeler de bu durum farklılıklar göstermektedir. Tek karşılık olmadan para basabilen Ülke Amerikadır.

GÜNÜMÜZ TOPLUMDA PARANIN GÜCÜ

Para, , insan hayatına girdiği zaman sadece alışveriş olarak değil, kendi aralarında bir güç yarattı. Eskilerin tabiri ile, ‘ Parayı veren düdüğü çalar. ‘ tabiri ile insanlar arasın da artık paranın konuştuğunu görebiliriz.
Ülkeler arasındaki savaşlar, artık silahlarla değil, para ile savaş açtıklarını görebiliriz. Ekonomi olarak çöken bir Ülkenin tekrardan ayaklanması zordur ve yıkılmaya kadar gitmektedir.
Bu savaş nasıl gerçekleşiyor da Ülkeler para ile birbirini yıkmaya çalışıyor. Gelişmiş Ülkelere baktığımız zaman, kendi markalarını oluşturup, diğer Ülkelere satış yapıyorlar. Bu da Ülkelerine para girdisi sağlıyor ve bir değirmen gibi dönüp duruyor. Enflasyon yok derecesinde az ve insanlar az para ile çok şey satın alabiliyorlar.
Gelişmemiş Ülkelere baktığımız zaman bu tam tersidir. Kendi markaları yoktur ve dışa bağlıdırlar. Enflasyon yüksek olur ve para birimleri diğer Ülkelere göre karşılığı yüksektir. Genel olarak, dış borçlanma fazla olur ve paraları değer kaybettikçe, dış borçlar da yükselme eylemi göstermektedir. Bu durum da Gelişmiş Ülkeler, genel olarak gelişmemiş Ülkelere bir miktar para girdi çıktısı yaparak, kolay şekilde para birimi ile oynayabiliyorlar. İşte ilk buluşta sadece alışveriş olarak göz önünde bulundurulan para, artık günümüzde bir silah haline gelmiş bulunmaktadır.

 

Burak ŞİMGA
Finans Başkanı

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.