Osmanlıda Yapılan İlk Telgraf Haberleşmesi

0
310

1793 yılına kadar iletişim aracı olarak posta güvercini, ateş yakmak, mektup gibi yöntemler kullanılıyordu. Günümüz teknolojisi açısından baktığımızda belki de çok kayda değer bulmadığımız telgraf, o zamanlar için mükemmel bir icattı. Osmanlı topraklarındaki serüveni daha eskilere dayanmasına rağmen İstanbul-Edirne arası telgraf hattının tamamlanmasının ardından ilk telgraf haberleşmesi 10 Eylül 1855 yılında Kırım Savaşı esnasında yapıldı.

TELGRAFIN KISA TARİHÇESİ

1793 yılına kadar iletişim aracı olarak posta güvercini, ateş yakmak, mektup gibi yöntemler kullanılıyordu. Günümüz teknolojisi açısından baktığımızda belki de çok kayda değer bulmadığımız telgraf, o zamanlar için mükemmel bir icattı. Elektriğin ilk kez kullanıldığı bu cihaz, Claude Chappe tarafından icat edildi.

Osmanlı’da ilk telgraf 10 Eylül 1855 yılında kuruldu. Avrupa’da ortaya çıktı fakat Osmanlılar bu konuda kısa zamanda Avrupa’yı geçti.

Türk topraklarında telgraf ilk kez 1839 yılında İstanbul Beylerbeyi Sarayı’nda Sultan Abdülmecit Han’ın karşısında Samuel Morse tarafından bazı araştırmalarda kullanmak için denendi. Abdülmecit, Morse’u icadından dolayı kutladı ve kendisine bir de nişan gönderdi. Telgrafın imparatorluk topraklarına taşınması için hemen kollar sıvandı. Sultanın takdirini kazanan telgraf en kısa zamanda bu topraklarda yerini aldı.

Morse’un ortağı Mr. Chamberlain yeni icat edilen telgraftan bir takımı İstanbul’a getirdi ve icadın kabulünü Osmanlı’dan istedi. Fakat talihsizlikler yeni icat edilmiş bu makinenin çevresinde dolanıyordu. Tuna Nehri yoluyla Viyana’ya hareket eden Chamberlain’in vapuru batınca kendisi ve beş arkadaşı boğularak öldü. Osmanlı devletinde telgraf kurulması için başlatılan teşebbüs sonuçsuz kaldı.

PADİŞAH HUZURUNDA YENİDEN GERÇEKLEŞEN TELGRAF DENEMELERİ

Ülkemizde telgrafın kurulması için faaliyetler ikinci bir teşebbüsle devam etti. 9 Ağustos 1847’de yine Beylerbeyi sarayının yerinde bulunan ahşap sarayda bizzat Abdülmecit’in huzurunda deneme gerçekleştirildi. Sarayın değişik odalarına yerleştirilen alıcı ve vericiler olumlu sonuç verdi. Telgrafla yakından ilgilenen padişah aynı denemenin ertesi gün devletin ileri gelenlerin önünde de yapılmasını emretti. Eğer başarılı olursa İstanbul ve Edirne arasında bir hat çekilecekti…

OSMANLI’DA İLK KEZ KIRIM SAVAŞI ESNASINDA TELGRAF KULLANIMI BAŞLADI

Verilen bu kararın gerçekleştirilmesi 8 yıl sürdü… Sultan’ın ilgisine rağmen telgrafın Osmanlı Devleti’nde etkili bir şekilde kullanılmaya başlaması Kırım Savaşı sırasında oldu. Osmanlı Devleti, ilk kez Kırım Savaşı sırasında telgrafı kullanmaya başladı. Kırım Savaşı esnasında Kırım’dan Londra’ya en hızlı mesaj iki, Kırım’dan Varna’ya ise beş günde ulaşıyordu.

İMPRATORLUK TOPRAKLARINDAKİ İLK TELGRAF HABERLEŞMESİ

Telgraf şebekesi kurulması için Babıali’ye teklif iletildi. Padişahın isteğiyle hat İstanbul ile Edirne hattına bağlanacak oradan da Şumnu’ya uzanacaktı. 19 Ağustos 1855’te İstanbul- Edirne hattı, 6 Eylül’de ise Edirne Şumnu bağlantısı tamamlandı.Ve böylece 10 Eylül 1855’te Osmanlı’daki ilk telgraf haberleşmesi sağlanmış oldu.

 

Barış KUŞÇU
Bilişim Ve Teknoloji Başkanı

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.